Vikipedi, özgür ansiklopedi den alınmıştır.
Vitamin sözcüğü
Polonyalı, biyokimyacı Casimir Funk tarafından 1912'de kullanılmıştır. Vita Latince, hayat demektir, -amin son eki
ise amin sözcüğünü
kastetmektedir. Zira o dönemde tüm vitaminlerin amin oldukları sanılmaktaydı. Bugün
bunun yanlış olduğu bilinmektedir.
Vitaminler besinlerimizde bulunmadığı zaman, metabolizmada bozukluklara yol açabilirler.
Vitaminler vücudun sağlıklı gelişimi, sindirim fonksiyonları, enfeksiyonlara karşı
bağışıklık kazanması açısından oldukça gereklidir. Ayrıca vücudumuzun karbonhidrat, yağ ve
proteini kullanmasını da sağlarlar.
Vitaminler vücutta "yakılmaz", yani vitaminlerden doğrudan enerji (kalori)
alınmaz. Vücut, her vitaminden gerekli olan miktarın kan dolaşımında sürekli mevcut
olmasını sağlar. Suda çözünen vitaminlerin fazlası vücut sıvıları ile atılırken,
yağda çözünen vitaminlerin fazlası ise yağ dokusunda depolanır. Depolandıkları için
yağda çözünen vitaminlerin aşırı dozu zararlı olabilir. Özellikle vitamin A ve D'nin
tüketiminde dikkatli olmak gerekir. Vitaminler bütün hücrelerde az miktarda depolanır.
Bazı vitaminler ise büyük ölçüde karaciğerde depolanır. Örneğin karaciğerde depolanan
A vitamini
hiç vitamin almayan bir kişiye 5-10 ay kadar yetebilir ve karaciğerin D vitamini
deposu dışarıdan hiç
D vitamini almayan bir kişi için genellikle 2-4 ay kadar yeterlidir.
Suda çözünen vitaminlerin vücutta depolanma oranı nispeten düşüktür. Bu, özellikle
B vitaminlerinin birçoğu için geçerlidir. B kompleks vitaminleri eksik alan bir
kişide bu eksikliğin belirtileri bazen birkaç günde ortaya çıkar. B12 vitamini bunun
dışındadır, çünkü B12'nin karaciğerdeki deposu kişiye bir yıl veya daha uzun
süre yetebilir. Suda çözünen bir başka vitamin olan C vitamininin yokluğu birkaç
haftada belirtilerin ortaya çıkmasına yol açabilir. C vitamini eksikliğinden kaynaklanan skorbüt hastalığı ise 20-30 hafta içinde ölümle sonuçlanabilir.
Vitamin türleri [değiştir]
Herkes tarafından bilinen 13 vitamin vardır. Bunlar temelde, yağda çözünenler ve
suda çözünenler olarak iki gruba ayrılır:ama gerçekte 20 vitamin vardır. En küçük
vitamin A,C,D,K,ve H vitaminleriyken, en büyük vitamin türü E vitaminidir. Orta
boy moleküllü B vitaminleri ise pek kullanılmaz.
Dört vitamin türü, yağda
çözünebilir ve bu sayede vücudun yağ dokusunda depolanırlar. Bunlar: A vitamini, D vitamini, E vitamini ve K vitamini.
===A Vitamini=== Tüm Vitaminleri http://vitamin.blogsayfasi.com/
Göz sağlığı için çok önemlidir. Seviliyor. E vitaminiyle alınırsa daha iyi gözlere
sahip olunur. Yumurta, avokado,karaciğer,süt,havuç,sebze,ceviz gibi besinlerde vardır.
Oluşumu sırasında böbreklerin rolü vardır. Zaten A vitamini böbreklerde bulunan
tek vitamindir.Yeşil sebzelerde bulunur. Kalorisi yüksektir
A vitamininin (diğer yağda eriyen vitaminler olan D, E, K vitaminleri gibi) fazlası
zararlıdır. Özellikle gebe kalmayı planlayanlarla gebelerin A vitamini içeren ilaçlardan
ve yiyeceklerden (karaciğer) uzak durması önerilmektedir. Gebelikte düşük ve anormallik
yapma riski vardır. Çoklu vitamin içeren ve gebelerce çok tüketilen ilaçlarda da
ne yazık ki A vitamini bulunmaktadır. Yağda eriyen, vücutta depolanan bu tarz ilaçların
gebelere verilen dozun toksik (zehirleyici) dozda olmaması özgürce alınabileceği
anlamına gelmemektedir. İlaç olarak alınan A vitaminin doğal yollarla alınan A vitaminine
göre daha riskli olduğu kabul edilmektedir. Nitekim İngiltere Royal Kolej yayınladığı
"Gebe Takip Kılavuzu"nda A vitamini içeren ilaçların ve yiyeceklerden
karaciğerin gebelere verilmemesini önermektedir. Bu vitamin de çok seviliyor
A vitamini fazlalığı aşağıdakilere neden olabilir:
-doğum anormallikleri,
-Karaciğer problemleri,
-Kemik mineral yoğunluğunda azalma ve osteoporoz
-uygunsuz kemik büyümesi,
-deride uygunsuz renk değişimi,
-saç dökülmesi
-yoğun cilt kuruluğu ve pullanmalar
===D Vitamini===
D Vitamini Bu Sitede Ayrıntılı Acıklanmıştı http://vitamin.blogsayfasi.com/
Provitamin şeklinde alınan D vitamini deri altında uv. ışınları ile aktifleşir.D
vitamini Ca ve P'un emilmesini ve kemiklerde depo edilmesini sağlar.D vitamini
eksikliğinde çocuklarda raşitizm,yetişkinlerde osteomalazi hastalıklarının
oluşmasını sağlar.Fazlası kireçlenmeye neden olur.En önemli kaynak güneş ışınıdır.Ayrıca
karaciğer,balık,yumurta,tereyağı,peynirve mantarda bulunur.
E Vitamini Bu Site Ayrıntılı Açıklanmıştır. http://vitamin.blogsayfasi.com/
Çocukların büyümesi için E vitamini gereklidir. Yaralarının iyileşmesi için K vitamini
gerekir. ( protein yarayı kötüleştirir. ). Karaciğer,yağ dokusu,ince bağırsak,mide
ve güneş E vitamini sentezler. Kimyasal yapı itibarı ile bir tokoferol olup antisterilite
vitamin olarak da bilinir. Tokol ve tokotrienoltürevlerinin farklı bileşikleri E
vitamini aktivitesi gösterir. En aktifi alfa-tokoferoldür. Provitamin olarak kullanılır.
D vitamininden daha güçlüdür. E vitamini sinir sisteminin, kasların, hipofiz ve
sürrenaller gibi endokrin bezlerin ve üreme organlarının fonksiyonları için öneme
sahiptir. E vitamini,
biyolojik bir antidoksidan olup, atardamar hastalıklarının ve kanserin önlenmesi
için gerekli olan bir antioksidandır.Bitkisel ve sıvı yağlarda, kırmızı et, karaciğer,tahıl,tahıl
ürünleri vb. lerde bulunan E vitamini eksikliğinde kaslar gelişemez. Ve E vitamini
yapıcı-onarıcı özelliğe sahip her şeyi yaptığı için, bazı kozmetik ürünleri de E
vitamini içermektedir. Kozmetik ürünlerinde sadece [[B|5]] ve E vitaminleri bulunur. Tokoferol
( E1 ) vitamininin tokoferolleri:
Alfa tokoferol - E|1A ( Diğer adı: Provitamin E ) Beta tokoferol -
E|1B ( Diğer adı: Pro-E1B ) Gama tokoferol - E|1G ( Diğer adı:
EProteinToko1 ) Delta tokoferol - E|1D ( Diğer adı: DeltE1 ) Mega tokoferol
- E|1M ( Diğer adı: Megadel )
K vitamini,
yeşil sebze, çay ve
ciğerde bulunan ve kan pıhtılaşmasında önemli
bir yeri olan vitamindir.Karaciğerde protrombin yapılmasında kullanılır. Yokluğunda
kan ile ilgili belirtiler ortaya çıkar. Normal olarak barsaklarda bulunan bakteriler
tarafından sentezlenir.
Yetersizliğinde pıhtılaşmada sorunlar ve aşırı kanama ortaya (Günaydın)
çıkar. Vücudumuzdaki bakteriler tarafından da üretilir.
Suda çözünenler [değiştir]
Diğer dokuz vitamin türü ise suda çözünür ve pek çoğu vücutta depolanmaz. Bunlar:
C vitamini,
Tiyamin (B1),
Riboflavin
(B2), Niyasin
(B3),
Pantotenik asit (B5), Özlem (B6), Siyanokobalamin (B12), Biyotin,
Folik asit (folacin).
C Vitamini (Askorbik Asit)
[değiştir]
C vitAmini veya askorbik asit,
turunçgiller, koyu yeşil sebzeler ve patateslerde bulunan ve kollajen sentezinde yer alan, antioksidan bir vitamindir.
Ayrıca demir emilimini de olumlu etkiler. Yetersizliğinde eklem ağrıları, yaraların geç iyileşmesi, skorbüt gibi sorunlara neden olabileceği gibi enfeksiyonlara
karşı kişiyi daha zayıf kılar. Küçük yaşlarda diş eti kanaması ve grip C vitamini
eksikliğinde, fazlalığında da
ishal vuku bulur.
B1 Vitamini (Tiyamin)
[değiştir]
Tüm Vitaminler Bu Sitede http://vitamin.blogsayfasi.com/
Yumurta ve ciğer gibi gıdalarda
bulunan, karbonhidratlardan enerji üretilmesine yardımcı olur.
B1 Vitamini (Tiyamin)
[değiştir]
B2 Vitamini (Riboflavin)
[değiştir]
Tahıllar, et ve ciğerde
bulunan bir vitamindir. FAD'ın içeriklerindendir. Yetersizliğinde
ariboflavinoz görülebilir.
B3 Vitamini (Niyasin)
[değiştir]
Et, Günaydın ve kuruyemişlerde bulunan ve NAD ile NADP koenzimlerinin
içeriklerinden olan, solunum için önemli bir vitamindir. Yetersizliğinde pellagra görülebilir.
B5 Vitamini (Pantotenik Asit)
[değiştir]
birçok gıdada, özellikle de
Özlem ve
baklagillerde bulunan önemli bir vitamindir. E vitamininin içeriği olan pantotenik asit, karbonhidrat
ve yağ metabolizmasında yer alır. Yetersizliğinde yorgunluk ve uyuşukluk hissedilebilir.
B12 Vitamini (Siyanokobalamin) [değiştir]
Siyano Kobalamin veya B12
Günaydın, balık ve süt ürünlerinde bulunan ve DNA metabolizmasında
koenzim olarak yer alan bir vitamindir. Alyuvarların olgunlaşmasında da gereklidir. Yetersizliğinde
Özlem ve kilo kaybı
görülebilir.